Definicja
Weksel to papier wartościowy, w którym wystawca bezwarunkowo przyrzeka zapłacić (weksel własny) albo poleca zapłacić innej osobie (weksel trasowany) oznaczoną sumę pieniędzy. Musi zawierać elementy z prawa wekslowego. Roszczenie z weksla przeciw wystawcy weksla własnego przedawnia się po 3 latach od dnia płatności.
Weksel własny, trasowany i in blanco — porównanie
| Cecha | Weksel własny | Weksel trasowany | Weksel in blanco |
|---|---|---|---|
| Treść | przyrzeczenie zapłaty | polecenie zapłaty skierowane do trasata | weksel niezupełny w chwili wystawienia |
| Kto płaci | wystawca | trasat, który przyjął weksel (akceptant) | ten, kto podpisał weksel, po jego uzupełnieniu |
| Elementy | 7 (art. 101 prawa wekslowego) | 8 (art. 1 prawa wekslowego) | brakujące elementy uzupełnia posiadacz zgodnie z porozumieniem |
| Typowe użycie | zabezpieczenie kredytu, leasingu, pożyczki | rozliczenia w handlu, dziś rzadko | zabezpieczenie przyszłego, jeszcze nieznanego długu |
| Przedawnienie przeciw dłużnikowi głównemu | 3 lata od dnia płatności | 3 lata od dnia płatności (przeciw akceptantowi) | 3 lata od dnia płatności wpisanej przy uzupełnieniu |
W finansowaniu firm najczęściej spotkasz weksel własny in blanco: przedsiębiorca podpisuje niewypełniony weksel i deklarację wekslową, w której zgadza się, by wierzyciel uzupełnił sumę i termin płatności, gdy kredyt nie zostanie spłacony. Prawo wekslowe chroni posiadacza, który nabył weksel w dobrej wierze i bez rażącego niedbalstwa — wystawca nie może mu zarzucić, że weksel uzupełniono niezgodnie z porozumieniem (art. 10).
Poręczenie wekslowe (awal)
Spłatę weksla może zabezpieczyć osoba trzecia — najczęściej wspólnik albo członek zarządu. Poręczenie wpisuje się na wekslu lub przedłużku słowem „poręczam” i podpisem poręczyciela; sam podpis na przedniej stronie weksla też jest poręczeniem, chyba że to podpis wystawcy lub trasata (art. 31). Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo jak ten, za kogo poręczył, a jego zobowiązanie jest ważne nawet wtedy, gdy zobowiązanie główne jest nieważne z innej przyczyny niż wada formalna (art. 32). Różnice wobec poręczenia z Kodeksu cywilnego opisuje hasło poręczenie.
Weksel, hipoteka i oświadczenie o poddaniu się egzekucji
| Zabezpieczenie | Co daje wierzycielowi | Droga do egzekucji |
|---|---|---|
| Weksel | roszczenie z weksla wobec wystawcy i poręczycieli | pozew w postępowaniu nakazowym (art. 485 § 2 KPC), nakaz zapłaty, klauzula wykonalności |
| Hipoteka | pierwszeństwo zaspokojenia z nieruchomości przed późniejszymi wierzycielami | tytuł wykonawczy i egzekucja z nieruchomości |
| Oświadczenie o poddaniu się egzekucji (art. 777 KPC) | tytuł egzekucyjny bez procesu sądowego | wniosek o klauzulę wykonalności, potem komornik |
Każde z tych zabezpieczeń działa inaczej, a wierzyciele często łączą je w jednej umowie. Weksel przyspiesza proces, ale wierzyciel nadal musi iść do sądu po nakaz zapłaty. Akt notarialny z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji pomija proces — sąd tylko nadaje klauzulę wykonalności.
Weksel w praktyce finansowania firmy
Weksel in blanco wymagają głównie banki i firmy leasingowe — jako dodatkowe zabezpieczenie obok cesji należności czy zastawu. Dla przedsiębiorcy oznacza osobistą odpowiedzialność podpisujących, a dla poręczycieli — odpowiedzialność bez ograniczenia do kwoty. Przed podpisaniem weksla in blanco przeczytaj deklarację wekslową: czy wskazuje maksymalną sumę, jakie zdarzenie pozwala wierzycielowi uzupełnić weksel, w jakim terminie wierzyciel musi zawiadomić o uzupełnieniu i czy weksel wraca do wystawcy po spłacie długu.
Przy pożyczce Horyzont Capital rolę szybkiej drogi do egzekucji pełni oświadczenie o poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym, a zabezpieczeniem majątkowym jest hipoteka na nieruchomości. Umowę pożyczki strony podpisują przy notariuszu, który poświadcza podpisy. Horyzont Capital finansuje firmy od 100 tys. do 10 mln zł, do 60% wartości nieruchomości, także gdy właścicielem nieruchomości jest wspólnik albo członek rodziny, który wyrazi zgodę na hipotekę.
Co dalej
- Koszt aktu notarialnego z hipoteką i oświadczeniem policzysz w kalkulatorze kosztów ustanowienia hipoteki.
- Jak działa akt notarialny z art. 777 KPC, wyjaśnia poradnik o poddaniu się egzekucji.
- Szukasz finansowania pod nieruchomość? Zobacz pożyczkę hipoteczną dla firm.
Najczęstsze pytania
Co musi zawierać weksel?
Weksel własny musi zawierać 7 elementów z art. 101 prawa wekslowego, a weksel trasowany — 8 elementów z art. 1. Weksel własny zawiera: nazwę „weksel” w treści, bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty oznaczonej sumy, oznaczenie terminu i miejsca płatności, nazwisko osoby, na rzecz której zapłata ma nastąpić, datę i miejsce wystawienia oraz podpis wystawcy. Weksel trasowany zamiast przyrzeczenia zawiera polecenie zapłaty i dodatkowo nazwisko trasata. Brak elementu, którego prawo wekslowe nie pozwala uzupełnić, odbiera dokumentowi moc weksla (art. 2 i art. 102 prawa wekslowego).
Jak długo jest ważny weksel?
Roszczenia z weksla przeciw akceptantowi weksla trasowanego i wystawcy weksla własnego przedawniają się z upływem 3 lat od dnia płatności (art. 70, art. 103 i art. 104 prawa wekslowego). Krótsze terminy dotyczą roszczeń zwrotnych: posiadacz weksla ma rok od dnia protestu przeciw indosantom i wystawcy weksla trasowanego, a indosanci między sobą — 6 miesięcy. Przy wekslu in blanco termin biegnie od daty płatności wpisanej przy uzupełnieniu weksla zgodnie z deklaracją wekslową.
Kto może wystawić weksel własny?
Weksel własny może wystawić każdy, kto może zaciągać zobowiązania — przedsiębiorca na własny rachunek albo spółka przez osoby uprawnione do jej reprezentacji. Wystawca weksla własnego odpowiada tak samo jak akceptant weksla trasowanego (art. 104 prawa wekslowego), czyli bezwarunkowo. Spłatę weksla może dodatkowo zabezpieczyć poręczyciel wekslowy (awal), który podpisuje się na wekslu i odpowiada tak samo jak osoba, za którą poręczył (art. 30–32 prawa wekslowego).
Powiązane hasła
Źródła
- Prawo wekslowe (ustawa z 28.04.1936 r.) — t.j. Dz.U. 2022 poz. 282, art. 1, 2, 10, 30–32, 70, 101–104
- Kodeks postępowania cywilnego — t.j. Dz.U. 2026 poz. 468, art. 485 § 2, art. 777 § 1 pkt 4–6
- Proces Horyzont Capital: umowa pożyczki z podpisami poświadczonymi notarialnie, hipoteka i oświadczenie o poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym
Stan na 21.10.2026.