Klauzula wykonalności aktu notarialnego — jak wierzyciel ją uzyskuje i co może dłużnik

Klauzula wykonalności to postanowienie sądu, które na wniosek wierzyciela czyni akt notarialny z poddaniem się egzekucji tytułem wykonawczym; sąd ma na to 3 dni, a dłużnik dowiaduje się o klauzuli zwykle dopiero z zawiadomienia komornika — tak działa zabezpieczenie każdej pożyczki pod hipotekę w Horyzont Capital. Miejsce aktu w całym procesie finansowania opisuje przewodnik pożyczka pod zastaw dla firmy, a treść samego oświadczenia — artykuł o akcie notarialnym z art. 777 KPC. Tutaj idziemy krok dalej: co dzieje się w sądzie, jakie terminy biegną dla obu stron i kiedy klauzuli nie będzie (stan prawny na 21.10.2026, źródła na końcu). Finansujemy wyłącznie firmy (JDG i spółki) z nieruchomością pod zastaw.

Czym jest klauzula wykonalności aktu notarialnego?

Klauzula wykonalności to stwierdzenie sądu umieszczone na tytule egzekucyjnym, że tytuł uprawnia do egzekucji — dopiero tytuł egzekucyjny z klauzulą jest tytułem wykonawczym, na podstawie którego działa komornik (art. 776 i art. 783 § 1¹ KPC).

Akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji, jest tytułem egzekucyjnym tak samo jak prawomocny wyrok (art. 777 § 1 pkt 4–6 KPC). Sam w sobie nie wystarcza jednak do zajęcia rachunku czy nieruchomości. Klauzulę nadaje sąd, a nie notariusz — notariusz sporządza akt i poucza o jego skutkach, ale o wykonalności rozstrzyga sąd rejonowy.

Przy pożyczce pod hipotekę akt zawiera zwykle dwa oświadczenia: firmy-pożyczkobiorcy (pkt 4 albo 5) i — jeśli zabezpieczeniem jest cudza nieruchomość — właściciela, który odpowiada tylko obciążoną nieruchomością (pkt 6). Każda z tych osób może zostać objęta klauzulą.

Jak wierzyciel uzyskuje klauzulę wykonalności — krok po kroku?

Wierzyciel składa wniosek do sądu rejonowego właściwego dla siedziby lub miejsca zamieszkania dłużnika, dołącza wypis aktu i dokumenty potwierdzające zdarzenie, od którego zależy wykonanie obowiązku, płaci 50 zł i czeka na postanowienie (art. 781 § 2 KPC, art. 71 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych).

1. Zdarzenie warunkujące — najczęściej brak zapłaty raty albo wypowiedzenie umowy. Jeśli wykonanie zależy od zdarzenia, które ma udowodnić wierzyciel, sąd nada klauzulę dopiero po dostarczeniu dowodu w formie dokumentu urzędowego albo prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 786 § 1 KPC).
2. Wniosek — do sądu rejonowego właściwości ogólnej dłużnika. Czynności w tej sprawie może wykonywać referendarz sądowy (art. 781 § 1¹ KPC).
3. Badanie formalne — sąd sprawdza tytuł i dokumenty, nie prowadzi rozprawy o to, czy dług istnieje. Ustawa każe rozpoznać wniosek niezwłocznie, nie później niż w 3 dni od złożenia (art. 781¹ KPC).
4. Postanowienie — postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza tylko wierzycielowi (art. 794² § 1 KPC). Dłużnik nie dostaje odpisu wniosku ani postanowienia.
5. Egzekucja — z tytułem wykonawczym wierzyciel składa wniosek do komornika (art. 797 § 1 KPC). Dopiero zawiadomienie o wszczęciu egzekucji otwiera dłużnikowi termin na zaskarżenie klauzuli.

Przy pożyczce dla firmy wierzyciel nie musi dołączać dowodu wypłaty pieniędzy — taki obowiązek dotyczy pożyczek dla osób fizycznych niezwiązanych z działalnością gospodarczą (art. 781 § 1⁴ KPC). Z tego samego powodu firmy nie obejmuje limit kwoty z art. 777 § 2¹ KPC.

Jakie terminy biegną dla wierzyciela i dla dłużnika?

Postępowanie klauzulowe jest szybkie po stronie sądu i krótkie po stronie dłużnika: na zaskarżenie klauzuli dłużnik ma tydzień, liczony od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji.

Termin z aktu z pkt 5 działa na korzyść dłużnika: jeśli wierzyciel nie wystąpi o klauzulę przed jego upływem, akt nie da już podstawy do jej nadania.

Kiedy sąd odmówi nadania klauzuli wykonalności?

Sąd odmawia, gdy wniosek jest oczywiście sprzeczny z prawem albo zmierza do jego obejścia, gdy z tytułu wynika przedawnienie roszczenia i wierzyciel nie wykaże jego przerwania, a w praktyce także wtedy, gdy wierzyciel nie udowodni właściwym dokumentem zdarzenia z aktu (art. 782¹ § 1 i art. 786 § 1 KPC).

• Brak dowodu zdarzenia — np. wypowiedzenie umowy bez dowodu doręczenia albo dokument bez wymaganej formy.
• Upływ terminu z aktu — przy oświadczeniu z pkt 5 wniosek złożony po terminie wskazanym w akcie.
• Wady samego aktu — brak kwoty, zdarzenia albo terminu, których wymaga art. 777 § 1 pkt 4–5 KPC.
• Zmiana wierzyciela — nabywca wierzytelności (cesja) uzyska klauzulę na swoją rzecz tylko wtedy, gdy wykaże przejście praw dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 788 § 1 KPC).

Odmowa nie kasuje długu. Wierzyciel może uzupełnić dokumenty i złożyć nowy wniosek albo zaskarżyć postanowienie odmowne.

Ile trwa droga od klauzuli do komornika — dane Horyzont Capital?

W sprawach windykacyjnych Horyzont Capital od wejścia sprawy w etap uzyskiwania tytułu wykonawczego do wniosku do komornika mijała mediana ok. 3 miesięcy (20 spraw), mimo że sam sąd ma na klauzulę 3 dni (dane własne HC, stan na 21.10.2026).

Różnicę tworzą czynności wokół postanowienia: kompletowanie dowodów zdarzenia, doręczenia, uzupełnianie braków i osobne wnioski wobec kolejnych osób. W tych sprawach na jedną pożyczkę przypadały średnio dwa postępowania klauzulowe — oświadczenie o poddaniu się egzekucji składa często nie tylko firma, ale też poręczyciel albo właściciel nieruchomości, a wierzyciel występuje o klauzulę wobec każdego z nich. Wcześniejszy etap — od wypowiedzenia umowy lub wezwania do zapłaty do wniosku o tytuł — trwał w medianie ok. 2,5 miesiąca (25 spraw).

Dla firmy oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze, od wezwania do pierwszych czynności komornika zostaje zwykle kilka miesięcy na rozmowę o harmonogramie albo refinansowanie. Po drugie, gdy klauzula już jest, terminy obrony liczy się w dniach.

Co może zrobić dłużnik, gdy wierzyciel uzyska klauzulę?

Dłużnik ma dwie drogi: zaskarżenie samego postanowienia o klauzuli (zażalenie albo skarga na postanowienie referendarza, w tydzień) oraz powództwo przeciwegzekucyjne, w którym przy akcie notarialnym może zakwestionować także istnienie obowiązku (art. 795 i art. 840 § 1 pkt 1 KPC).

• Zażalenie lub skarga — dotyczą tego, czy sąd prawidłowo nadał klauzulę: czy akt spełniał wymogi, czy zdarzenie wykazano właściwym dokumentem, czy wniosek złożono w terminie. Przed ich wniesieniem warto zażądać uzasadnienia postanowienia — również w tydzień.
• Powództwo o pozbawienie tytułu wykonalności — dotyczy samego długu: dłużnik przeczy zdarzeniom, na których oparto klauzulę, kwestionuje istnienie obowiązku z aktu, który nie jest wyrokiem, albo powołuje się na zdarzenie po powstaniu tytułu, np. spłatę (art. 840 § 1 pkt 1–2 KPC). W pozwie trzeba podać od razu wszystkie zarzuty (art. 843 § 3 KPC).
• Małżonek przedsiębiorcy — klauzula przeciwko małżonkowi dłużnika jest możliwa tylko z ograniczeniem do majątku wspólnego (gdy dług powstał za jego zgodą) albo do przedsiębiorstwa w majątku wspólnym (art. 787 i 787¹ KPC); małżonek ma własne powództwo z art. 840 § 1 pkt 3 KPC.

Żaden z tych środków nie zastępuje rozmowy z wierzycielem przed terminem raty. W Horyzont Capital wcześniejsza spłata jest możliwa co kwartał bez kosztów, a harmonogram ustalany jest indywidualnie.

Jak wygląda akt z art. 777 przy pożyczce w Horyzont Capital?

Umowę pożyczki podpisujemy z podpisami notarialnie poświadczonymi, a w akcie notarialnym są hipoteka i oświadczenie o poddaniu się egzekucji — taksa notariusza za samo oświadczenie to zwykle ok. 200 zł. Pozostałe koszty aktu i wpisu hipoteki dla własnej kwoty policzysz w kalkulatorze kosztów ustanowienia hipoteki.

Finansujemy firmy — JDG od 3. miesiąca działalności i spółki — kwotą od 100 tys. do 10 mln zł, do 60% wartości nieruchomości, na okres od 3 do 72 miesięcy; oprocentowanie od 14% rocznie, prowizja od 12%. Wypłata następuje po podpisaniu aktu — 24h od pierwszego kontaktu przy komplecie dokumentów. Warunki opisuje strona pożyczka hipoteczna dla firm.

Masz firmę (JDG lub spółkę) i nieruchomość z księgą wieczystą? Złóż wniosek — zajmie 2 minuty, a wstępną decyzję otrzymasz w 2 godziny. Nie finansujemy osób prywatnych ani firm bez nieruchomości pod zastaw.

Źródła

1. Kodeks postępowania cywilnego — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 468 (api.sejm.gov.pl, źródło rządowe) — art. 394, 398²², 776–797, 840, 843
2. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych — tekst ujednolicony (Dz.U. 2025 poz. 1228 ze zm.) (eli.gov.pl, źródło rządowe) — art. 71